Hoe verhalen ons brein veranderen

Verhalen kunnen onze hersenen blijvend veranderen. Tovenarij? Chemie en hormonen spelen hierin een grote rol. Hoe die werken, onderzocht de Amerikaanse neurowetenschapper Paul Zak. Hij liet zijn proefpersonen naar een verhaal luisteren over Ben, een vrolijk jongetje van twee. Hij weet niet dat hij nog maar korte tijd te leven heeft. Maar zijn vader des te beter. Die worstelt met zijn gevoelens en probeert alles uit Bens korte leventje te halen, tot het einde aan toe. Dit tragische verhaal roept bij de luisteraars verschillende gevoelens op, zoals bedroefdheid en empathie. En het verhaal doet nog meer.

Waarom we ons zo aangetrokken voelen tot verhalen, dat zocht het lab verder uit, met bloedonderzoek en hersenscans. Het bleek dat verhalen, verteld met emotie, aantoonbaar meer hersenactiviteit laten zien. Onze hersens werken gewoon harder als we verhalen horen. Ook maakt het lichaam hormonen aan, zoals cortisol en oxytocine. Cortisol zorgt ervoor dat we onze aandacht op iets richten. Oxytocine zorgt voor een gevoel van verbinding met de mensen om ons heen.

Als iets in een verhaal onze aandacht trekt, kunnen we ons zonder al te veel moeite transporteren naar de wereld van de hoofdpersoon. En door ons vermogen om emoties van andere mensen – ook die uit verhalen – te spiegelen, leven we ons in die gevoelens in. Die emoties kunnen we soms zelfs voelen. Daarmee zorgen de hormonen ervoor dat we verhalen gemakkelijker onthouden dan feiten.

Voorwaarde is wel dat er ontwikkeling of een spanningsboog in het verhaal zit. Anders haken mensen alsnog af, wees het jarenlange onderzoek uit. Als mensen zich in een verhaal kunnen verplaatsen, zijn ze ook eerder geneigd hun gedrag aan te passen. Ze waren ze bijvoorbeeld eerder geneigd om een donatie te doen aan mensen die ze niet kenden. Hun houding was echt veranderd. En dat allemaal door een verhaal.

Als je meer wilt weten over dit verhaal en hoe verhalen onze hersenen mede vormen, mensen verbinden en ons emphatischer maken, bekijk dan hier het filmpje of het hele artikel van het kennisinstituut. Als meer wilt weten over het gebruik van persoonlijke verhalen in je eigen organisatie, bel of mail me dan. Ik vertel je graag meer.